Ημερίδα για την ανταγωνιστικότητα στον πρωτογενή τομέα
Αναγκαιότητα οι νέες εναλλακτικές
καλλιέργειες και η απαιτούμενη
βοήθεια προς τους παραγωγούς
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο καθηγητής του Δ.Π.Θ. κ. Κουτρούμπας
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΙΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ενδιαφέρουσα ημερίδα με κεντρικό θέμα: «Σχέδιο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς τομέα στην ΠΑΜΘ (AgroPro)», πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τετάρτης 19 τρέχοντος στην Αντιπεριφέρεια Δράμας.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα, το οποίο εκπονείται από ομάδα 10 καθηγητών από το Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ) και φέτος βρίσκεται στον τρίτο χρόνο υλοποίησης.
Την ημερίδα παρακολούθησαν αγρότες από το Ν. Δράμας, οι οποίοι μετέχουν σε ένα πρόγραμμα πειραματικών και εναλλακτικών καλλιεργειών, ενώ παραβρέθηκε ο γενικός διευθυντής της Δ/νσης Περιφερειακής Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Αν. Μακεδονίας – Θράκης κ. Παπαδόπουλος, η διευθύντρια ΔΑΟΚ Π.Ε. Δράμας κ. Αλεξανδρινού και συμμετέχοντες καθηγητές του Δ.Π.Θ.: Σ. Κουτρούμπας, Χ. Δαμαλάς, Χ. Χατζησαββίδης, Χ. Καρελάκης και Ε. Ράπτου.
Κατά τον χαιρετισμό του ο κ. Παπαδόπουλος, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι, «λόγω της κλιματικής αλλαγής, λόγω των προκλήσεων που δημιουργούνται από τις αγορές, και λόγω γενικών πολλών παραγόντων, θα πρέπει να συγκεράσουμε και τους δύο ρόλους των Γεωτεχνικών των Περιφερειακών Ενοτήτων, προκειμένου να βοηθήσουμε τους παραγωγούς να ανταπεξέλθουν σε όλες αυτές τις προκλήσεις, αλλά και τα προβλήματα που παρουσιάζονται και κάθε χρόνο είναι διαφορετικές. Και όλο αυτό μας δημιουργεί μια ανησυχία για το πού οδεύει γενικά η αγροτική παραγωγή».
Αναφορικά με το πρόγραμμα του Δ.Π.Θ. το οποίο γίνεται σε συνεργασία με την Περιφέρεια ΑΜΘ, είπε ότι, «τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας, της συνεργασίας και της συνέργειας, δεν θα φανούν άμεσα, αύριο μεθαύριο, αλλά νομίζω χτίζεται σιγά-σιγά η συνεργασία και τα αποτελέσματα φαίνονται σε βάθος χρόνου».
Με τη σειρά της, η κα. Αλεξανδρίδου στον χαιρετισμό της αναφέρθηκε στα αγροτικά χαρακτηριστικά της Περιφέρειας, επισημαίνοντας ότι, «η γεωργία, η κτηνοτροφία, η δασοκομία και η αλιεία συνεισφέρουν περίπου στο 6,2% στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της Περιφέρειας, διπλάσιο ποσοστό σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο. Επιπλέον, ο αγροτικός τομέας απασχολεί το 20,7% του ενεργού εργατικού δυναμικού και συμμετέχει σε ποσοστό περίπου 40% στις εξαγωγές της Περιφέρειας. Κυρίαρχα γεωργικά προϊόντα περιλαμβάνουν καλαμπόκι, δημητριακά, βαμβάκι, πατάτες, σταφύλια, επιτραπέζια σταφύλια, ακτινίδια και σπαράγγια, ενώ καίριος είναι και ο ρόλος των ζωικών προϊόντων και των υδατοκαλλιεργειών. Η παραγωγή ελαιολάδου, κρασιού και καπνού συμβάλλει σημαντικά στις εξαγωγές, μαζί με το εκκοκκισμένο βαμβάκι και το σιτάρι».
Από αρ. ο καθηγητής του ΔΠΘ κ. Κουτρούμπας, η δ/ντρια της ΔΑΟΚ ΠΕ Δράμας κα. Αλεξανδρίδου και ο δ/ντης της Περιφερειακής Δ/νσης Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής ΑΜΘ κ. Παπαδόπουλος
Καλλιεργητικά πρωτόκολλα
Σχετικά με το πρόγραμμα, μίλησε στον «Π.Τ.» ο επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος καθηγητής του Δ.Π.Θ. κ. Κουτρούμπας, επισημαίνοντας αρχικά ότι «στόχος του έργου είναι να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα στην Περιφέρεια, να προτείνει νέες εναλλακτικές καλλιέργειες και τρόπους με τους οποίους μπορούμε να βελτιώσουμε την εμπορία των αγροτικών προϊόντων».
Οι δράσεις με τις οποίες έχει ασχοληθεί το πρόγραμμα είναι «να επιλέξουμε και να εγκαταστήσουμε ένα δίκτυο πειραματικών επιδεικτικών αγρών σε ολόκληρη την Περιφέρεια, με παραγωγούς που υποδείχθηκαν από τις κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής».
Όπως εξηγεί μάλιστα ο ίδιος, «το παραγωγικό δυναμικό στην Περιφέρειά μας, συμπεριλαμβανομένης της Π.Ε. Δράμας, είναι αρκετά υψηλό. Και εφόσον εφαρμοστούν διάφορα καλλιεργητικά πρωτόκολλα, εφόσον μπει μέσα η ψηφιακή τεχνολογία, εφόσον κάνουμε τις αναλύσεις εδάφους που πρέπει να κάνουμε — τις οποίες εμείς στηρίξαμε και κάναμε με τους παραγωγούς που συνεργαστήκαμε — είμαστε σε θέση να παράξουμε προϊόντα τα οποία έχουν υψηλή απόδοση και καλή ποιότητα. Στέκομαι σε αυτό γιατί σε όλους τους πειραματικούς επιδεικτικούς αγρούς οι αποδόσεις μας ήταν πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Περιφέρειας. Άρα το πρώτο συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι εφόσον ακολουθήσουμε ένα καλό μοντέλο καλλιεργητικής τεχνικής, μπορούμε να πετύχουμε καλές αποδόσεις».
Υποβοηθητικές δραστηριότητες
Χαρακτηριστικά σημειώνει μάλιστα, ότι, «δεν αρκεί μόνο ο παραγωγός, η διάθεσή του, η καλοσύνη του και η επιμέλειά του. Χρειάζεται από κει και πέρα να έχει και υποβοηθητικές δραστηριότητες από την πολιτεία με την ευρύτερη έννοια, είτε σε επίπεδο Περιφέρειας, είτε σε επίπεδο κεντρικής πολιτικής κίνησης και διοίκησης».
Διευκρινίζει μάλιστα εδώ, ότι αυτές είναι: «Αναγκαία έργα για να έχουμε διαθεσιμότητα νερού όταν τη χρειάζεται ο παραγωγός. Αυτό σημαίνει ότι: Αν είμαστε στον Έβρο, να επιταχυνθεί η διαδικασία συνεργασίας με τη Βουλγαρία, ή γενικότερα σε όλη την Περιφέρεια, να γίνουν τα απαραίτητα έργα υποδομής όσον αφορά το νερό. Όπως υδατοφράγματα, λιμνοδεξαμενές, έτσι ώστε τα επιφανειακά ύδατα που έχουμε να μην χύνονται στη θάλασσα και να τα χάνουμε.
Ακόμα, συλλογικά δίκτυα και να μην αξιοποιούμε γεωτρήσεις ιδιωτικές. Τα δίκτυα αυτά να συντηρούνται για να μην έχουμε απώλειες στο νερό. Και όταν φτάσει στο χωράφι, στο επίπεδο του παραγωγού, να χρησιμοποιούμε εκεί σύγχρονες τεχνικές άρδευσης, παραδείγματος χάριν στάγδην άρδευση, εφόσον δοθούν τα κίνητρα, γιατί θέλει ένα κόστος εγκατάστασης αυτό το πράγμα, έτσι ώστε να μην χάνεται το νερό, να αξιοποιείται καλύτερα».
Κατακερματισμός καλλιεργούμενης έκτασης
Ο καθηγητής του Δ.Π.Θ, αναφέρεται επίσης στον κατακερματισμό της καλλιεργούμενης έκτασης: «Οι παραγωγοί μας έχουν σε πολλές Π.Ε. πολλά τεμάχια μικρά σε πολλές περιοχές, τα οποία δύσκολα μπορείς να τα φέρεις βόλτα, για να το πω απλά. Άρα χρειάζεται να κάνουμε εκεί μια οικονομία κλίμακος γιατί έχουμε να ανταγωνιστούμε ανθρώπους από το εξωτερικό σ’ αυτά τα φυτά μεγάλης καλλιέργειας, ειδικά που είναι χρηματιστηριακό προϊόν. Έχουμε να ανταγωνιστούμε ανθρώπους που έχουν άλλες οικονομίες κλίμακας. Εκεί λοιπόν θα χρειαστεί να γίνει αναδασμός, έτσι ώστε να υποβοηθηθούν οι αγρότες μας».
Μίλησε ακόμα για την αναγκαιότητα να δοθούν κίνητρα και εκπαιδευτικές διαδικασίες, ώστε οι παραγωγοί να αξιοποιήσουν καλύτερα την ψηφιακή γεωργία, ενώ τόνισε ότι στην Ελλάδα υστερούμε κατά πολύ σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων χωρών αναπτυγμένων στον τομέα αυτό.
Εναλλακτικές καλλιέργειες
Για τις εναλλακτικές καλλιέργειες, είπε ότι, «θα πρέπει να ξέρουν οι παραγωγοί μας, και οι περισσότεροι το γνωρίζουν αυτό καλά, ότι όταν μιλάμε για νέες εναλλακτικές καλλιέργειες δεν εννοούμε ότι πρέπει να υποκαταστήσουμε εν όλω τις υφιστάμενες καλλιέργειες (π.χ. τα σιτηρά το χειμώνα, τον βαμβάκι, τον ηλίανθο), γιατί αυτές οι καλλιέργειες έχουν μια εδραιωμένη αγορά, έχουν μια πλήρη αλυσίδα εφοδιασμού, μεταφορών και εξυπηρετούν βασικές ανάγκες της διατροφής του ανθρώπου, των ζώων, της ενδύσεως του ανθρώπου κ.λπ. Η απάντηση στο αν θα καθόμαστε να κοιτάμε αυτές τις καλλιέργειες που θα έχουν ενδεχομένως πρόβλημα και δεν έχουν καλές τιμές όπως ήταν φέτος, είναι όχι. Μπορούμε να πάμε σε εναλλακτικές καλλιέργειες υπό την έννοια των συμπληρωματικών καλλιεργειών».
Σημείωσε μάλιστα ότι, «αν υπάρχει μια καλλιέργεια που ο ιδιωτικός τομέας έχει ενδιαφέρον και μπορεί να μας εξασφαλίσει την εμπορία του προϊόντος, την εξασφαλισμένη αγορά του προϊόντος και σε καλή τιμή, είναι η συμβολαιακή γεωργία για αυτές τις νέες εναλλακτικές καλλιέργειες».
Ερωτώμενος ποιες είναι αυτές οι καλλιέργειες, λέει ότι πρόκειται για «κινόα, για καμελίνα, αλλά και για άλλες καλλιέργειες που δοκιμάσαμε εμείς στο Πανεπιστήμιο: αρχέγονα είδη σιτηρών (σιτάρι σπέλτα, δίκοκκα), ατραχτυλίδα, ρετσινολαδιά κ.λπ., πάντα υπό αυτό το πρίσμα».
