Δόθηκε παράταση των μελετών από την υπ. Πολιτισμού κα. Μενδώνη
Η αναγκαιότητα ανάδειξης
του ιστορικού μνημείου
του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Δράμας
Δηλώσεις της προϊστ. του Τμ. Βυζαντινών & Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων & Μουσείων της ΕΦΑ Δράμας κας Κοντογιαννοπούλου στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΕΝΑ ΑΠΟ τα σπουδαία θρησκευτικά μνημεία στην πόλη της Δράμας και πέρα από τις παλαιότερες εκκλησίες, είναι ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου, που σήμερα είναι χαρακτηρισμένος ως διατηρητέο μνημείο.
Πρόκειται για ένα κτίριο, το οποίο κατασκευάστηκε στα τέλη του 17ου αιώνα για να χρησιμοποιηθεί ως Εσκί Τζαμί και ήταν η εποχή κατά την οποία η πόλη της Δράμας είχε αρχίσει να επεκτείνεται εκτός των βυζαντινών τειχών.
Σύμφωνα με όσα είναι γνωστά μέχρι σήμερα, κατά τη δεύτερη βουλγαρική κατοχή (1916-1918), οι Βούλγαροι γκρέμισαν το μιναρέ και μετέτρεψαν το τζαμί σε ναό, αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο.
Μετά από την ανταλλαγή των πληθυσμών και την έλευση των προσφύγων, το παλιό τζαμί χρησιμοποιήθηκε σταδιακά πλέον ως Ορθόδοξος Ιερός Ναός και ο πρώτος ιερέας που λειτούργησε εκεί, τον αφιέρωσε στον Άγιο Νικόλαο. Υπάρχει μια ολόκληρη ιστορία πίσω από το όλο ιστορικό σκηνικό, παρ’ όλα αυτά δεν είναι ώρα να αναφερθούμε σ’ αυτό το σημείωμα τώρα. Τα εγκαίνια του ναού τέλεσε ο τότε Μητροπολίτης Δράμας Λαυρέντιος Β΄ Παπαδόπουλος (1922-1928).
Το μνημείο περιήλθε στη Διαχείριση Ανταλλαξίμου Περιουσίας (ΔΑΠ) το 1926 ως ανταλλάξιμο κτίσμα του τουρκικού δημοσίου και το 1956 μεταβιβάστηκε στη Μητρόπολη Δράμας. Το 1958 παραχωρήθηκε στο ναό, μέσω της Δ.Α.Π. οικόπεδο της τέως μουσουλμανικής βακούφικης ιδιοκτησίας 528 τ.μ. Το 1960 άρχισαν να γίνονται στο ναό μετατροπές, προκειμένου να εξαλειφθούν τα χαρακτηριστικά της μουσουλμανικής αρχιτεκτονικής και ειδικά τα οξυκόρυφα τόξα των παραθύρων. Ακολούθησε η προσθήκη των δύο κωδωνοστασίων το 1967 και της κόγχης του ιερού το 1970. Το 1991 ο ναός ανακαινίστηκε, αγιογραφήθηκε και απέκτησε τη σημερινή του μορφή.
Η ανάγκη ανάδειξης του μνημείου
Όπως αναφέρεται και παραπάνω, ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου, είναι χαρακτηρισμένος ως διατηρητέο μνημείο. Και στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει η αναγκαιότητα ανάδειξής του μέσα από μια σειρά μελετών και εργασιών που χρειάζεται να γίνουν.
Στο πλαίσιο αυτό, είχε ξεκινήσει μια αρχική συζήτηση, ενώ τον Απρίλιο του 2024 είχε γίνει μια πρώτη συνάντηση του σεβασμιότατου Μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεου, με το δήμαρχο Δράμας κ. Παπαδόπουλο, τον αντιδήμαρχο Τεχνικών Υπηρεσιών κ. Σαλπιγκτίδη, με τον Ιερέα του Ναού, Αρχιμανδρίτη κ. Διονύσιο Ράπτη και στελέχη της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών.
Η συζήτηση αφορούσε στην προσπάθεια ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς που μεταφέρει ο ιστορικός ναός Αγίου Νικολάου και είναι ο μοναδικός που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης.
Στόχος ήταν η ανάδειξη του μνημείου μέσα από τον γενικό σχεδιασμό της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ), στην οποία περιλαμβάνονται η ανάπλαση της πλατείας Ελευθερίας, της οδού Εθνικής Αμύνης και του Δημοτικού Κήπου.
Η μελέτη από το Υπ. Πολιτισμού
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε εδώ, ότι, ο αείμνηστος πρόεδρος της Raycap Κώστας Αποστολίδης, είχε δεχθεί θετικά την πρόταση να ενταχθεί ο ναός Αγίου Νικολάου, μετά από συνάντηση που είχε με τον Μητροπολίτη κ. Δωρόθεο. Μάλιστα οι αρχιτέκτονές του είχαν ετοιμάσει και μια πρόταση σχετικά με την ανάδειξη του ναού μέσω της ΣΒΑΑ.
Στο όλο πλαίσιο, την Πέμπτη 20 Αυγούστου, η υπουργός Πολιτισμού κα. Μενδώνη, υπέγραψε τροποποίηση μιας έγκρισης εκτέλεσης εργασιών για το έργο: «Υλοποίηση: α) τοπογραφικών εργασιών για τη γεωμετρική αποτύπωση, β) εργασιών αρχιτεκτονικής αποτύπωσης, ανάλυσης και τεκμηρίωσης και γ) λοιπών διερευνητικών εργασιών, για τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Δράμας, Δήμου Δράμας, Π.Ε. Δράμας», απολογιστικά και με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας.
Επί της ουσίας, η απόφαση αυτή της υπουργού Πολιτισμού κας Μενδώνη, αφορά στην παράταση των εργασιών που αναφέρονται στον τίτλο του έργου μέχρι και 31 Δεκεμβρίου 2026. Εκεί φαίνεται ότι το έργο αυτό είχε ημερομηνία έναρξης στις 7 Δεκεμβρίου και έληγε στις 31 Αυγούστου 2026.
Κοντογιαννοπούλου: «Μια γενναία συντήρηση»
Όπως αναφέρεται παραπάνω, το έργο αυτό γίνεται με αυτεπιστασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας και υπεύθυνη γι’ αυτό είναι η κα. Μαρία Κοντογιαννοπούλου, προϊσταμένη του Τμήματος Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων και Μουσείων.
Μιλώντας η ίδια στον «Π.Τ.» επισημαίνει την αναγκαιότητα για μια «γενναία συντήρηση» που χρειάζεται ο ναός του Αγίου Νικολάου.
Και όπως λέει, πρόκειται για μια συνεργασία της Ιεράς Μητρόπολης Δράμας με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού. Διευκρινίζει μάλιστα ότι πρόκειται για «τα πρώτα στάδια των μελετών», τα οποία περιλαμβάνουν τοπογραφικές εργασίες και γεωμετρικές αποτυπώσεις. Σημειώνει πάντως εδώ, ότι, «ευελπιστούμε να οδηγήσουν σε σημαντικές εργασίες συντήρησης και ανάδειξης του σπουδαίου αυτού μνημείου για τη Δράμα».
Ερωτώμενη με ποιο τρόπο θα μπορούσε να γίνει αυτή η ανάδειξη, η κα. Κοντογιαννοπούλου σημειώνει ότι ακόμα είναι νωρίς να το δούμε αυτό: «Αναμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον τι θα προτείνουν οι μελετητές και υπό ποιες προϋποθέσεις θα γίνουν όλα αυτά».
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ένας από τους στόχους που είχε ζητήσει η Ιερά Μητρόπολη Δράμας και ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης κ. Δωρόθεος, ήταν και η υποβάθμιση του αύλειου χώρου μπροστά και δυτικά από το ναό.
Προς το παρόν πάντως όπως προσθέτει και η κα. Κοντογιαννοπούλου, «σίγουρα θα προταθεί μια διαμόρφωση τέτοια, ώστε να υπάρχει άμεση και εύκολη πρόσβαση για όλους τους προσκυνητές και επισκέπτες από κάθε άποψη».
Αξίζει να αναφερθεί ακόμα, ότι, ο Μητροπολίτης κ. Δωρόθεος είχε ζητήσει μεταξύ άλλων να τοποθετηθεί ένα ανελκυστήρας στον εξωτερικό χώρο της αίθουσας δεξιώσεων ώστε να μπορούν να ανεβαίνουν οι ηλικιωμένοι στο δεύτερο όροφο, καθώς και να γίνουν κάποιες γενικότερες παρεμβάσεις, τόσο στην εξωτερική όψη του Ναού όσο και σε άλλα σημεία.
Ένα άλλο ζήτημα αφορούσε επίσης στο χαμήλωμα των δύο ιδιαίτερα υψηλών καμπαναριών του ναού, τονίζοντας ότι υπάρχει και η σύμφωνη γνώμη της Αρχαιολογίας γι’ αυτό.
