Κύπρος:Τι αλλάζει στο ψευδοκράτος
με την εκλογή Ερχιουρμάν
Tου Ζαχαρία Κύζα
Έτος 1983. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Τουρκούτ Οζάλ, σε σχετικές δηλώσεις τόνιζε ότι:
“Η Κύπρος είναι ένα νησί που διαπερνά την Τουρκία σαν μαχαίρι. Είναι εξαιρετικά ζωτική από την άποψη της ασφαλείας μας. Αυτό το νησί δεν πρέπει να βρίσκεται σε εχθρικά χέρια. Η ύπαρξη Τούρκων στο Βορρά είναι μια εγγύηση προς αυτή την κατεύθυνση “.
Το ψευδοκράτος ανακηρύχθηκε το 1983 . Η ανακήρυξη του ψευδοκράτους μπορεί να έγινε το 1983 αλλά η Τουρκία μεθόδευε το ψευδοκράτος πριν τα πρώτα βήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε ένα απόρρητο τηλεγράφημα του πρόξενου της Ελλάδας στην Κύπρο, Γεώργιου Χριστόπουλου, τον Ιούνιο του 1959, σε μια συνομιλία που είχε με τον Άγγλο κυβερνήτη Σερ Χιου Φουτ για ζητήματα που άπτονταν στη μεταβίβαση της κυριαρχίας στο νέο κράτος, από τη Μεγάλη Βρετανία στη Κυπριακή Δημοκρατία τέθηκε ένα σοβαρό ζήτημα. Ο Έλληνας διπλωμάτης είπε στον Βρετανό συνομιλητή του ότι από τουρκικής πλευράς ασκούνται απαράδεκτοι μέθοδοι και ότι “οι Τούρκοι απροκαλύπτως προπαγανδίζουν υπέρ της πλήρους αυτών απομονώσεως και διακοπής πάσης οικονομικής συνεργασίας, και κοινωνικής ακόμη επαφής, με τους Έλληνες” .
Η κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η ανακήρυξη χωριστού τουρκοκυπριακού κράτους, αποτελούσε διαχρονικά το στρατηγικό στόχο της Τουρκίας. και επιβεβαιώνεται συνεχώς από τις ενέργειες της τουρκικής πλευράς από τότε μέχρι και σήμερα. Παρόλο που κανένας δεν αναγνωρίζει το ψευδοκράτος , εκτός της Τουρκίας, αυτοί επιμένουν στη λύση των δυο κρατών γιατί αυτό θέλει ο Σουλτάνος της Άγκυρας.
Σαράντα δύο χρόνια περάσανε από την ανακήρυξη του ψευδοκράτους , μα λύση δεν βρέθηκε. Οι ηγέτες των Τουρκοκυπρίων άλλαζαν , όμως οι ιδέες τους και τα μυαλά τους όχι. Η Άγκυρα ελέγχει τα πάντα . Είτε συντηρητικός , είτε προοδευτικός ήταν ή είναι ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων η πολιτική είναι ίδια και λύση δεν βρέθηκε.
Ακόμα και σήμερα πολλοί διερωτώνται, γιατί άργησε εννιά χρόνια η Τουρκία να ανακηρύξει το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα ;
Δεν πρέπει όμως να παραβλέψουμε και το γεγονός ότι ένα περίπου χρόνο μετά την τουρκική εισβολή, το Φεβρουάριο του 1975, ο Ντενκτάς ανακοίνωσε την ίδρυση του Τουρκικού Ομόσπονδου Κράτους της Κύπρου. Στην ουσία ήταν το τρίτο στάδιο αυτονόμησης των Τουρκοκυπρίων μετά τις συμφωνίες Ζυρίχης- Λονδίνου και την αποσκίρτηση από την Κυπριακή Δημοκρατία μετά την τουρκοκυπριακή ανταρσία τα Χριστούγεννα του 1963.
Με την ανακήρυξη του ψευδοκράτους ήθελε να σφυγμομετρήσει τις διεθνείς αντιδράσεις επικαλούμενος την οικονομική ασφυξία από το αμερικανικό εμπάργκο αλλά και από τη διεθνή απομόνωση. Εν το μεταξύ τα όργανα της προσωρινής τουρκοκυπριακής αυτοδιοίκησης υπήρχαν από το 1974.
Λίγο πριν την ανακήρυξη του ψευδοκράτους, η Γενική Συνέλευση του Oργανισμού Hνωμένων Εθνών ( ΟΗE ) υιοθέτησε στις 13 Mαΐου 1983 το ψήφισμα 37/253 για την Kύπρο με 103 ψήφους υπέρ, 5 εναντίον και 20 αποχές. Η Τουρκία όμως αντιδρώντας στο ψήφισμα 37/253 , το χαρακτήρισε άκυρο. Ανάμεσα στα άλλα το ψήφισμα αναφέρει:
Θεωρεί την αποχώρηση όλων των στρατευμάτων κατοχής από την Kυπριακή Δημοκρατία ως μια αναγκαία βάση για γρήγορη και αμοιβαία αποδεκτή λύση στο κυπριακό πρόβλημα.
Zητεί την άμεση αποχώρηση όλων των δυνάμεων κατοχής από την Kυπριακή Δημοκρατία.
Τον Ιούνιο του 1983, η τουρκοκυπριακή ηγεσία διακήρυξε σε συναυλία το αναφαίρετο και μη δυνάμενο να καταργηθεί δικαίωμα της αυτοδιάθεσης του τουρκικού λαού της Κύπρου, ένα προοίμιο δηλαδή της επερχόμενης διακήρυξης ανεξαρτησίας, κάτι που στις συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου του 1959 για την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας απαγορεύεται απαγορεύεται η διενέργεια δημοψηφίσματος στο λαό της Κύπρου.
Στις 14 Νοεμβρίου 1983, ο Ντενκτάς με τη στήριξη και την εντολή από την Άγκυρας, κάλεσε όλους τους βουλευτές και τους ανακοίνωσε ότι η επομένη ήταν ημέρα ψηφοφορίας για τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του ψευδοκράτους. Ταυτόχρονα ο Ντενκτάς κάλεσε στο γραφείο του και τους ηγέτες της αντιπολίτευσης και τους ανακοίνωσε ότι λήφθηκε η απόφαση για την ανακήρυξη κράτους. Τους ενημέρωσε πως είχαν διακοπεί όλες οι τηλεφωνικές γραμμές με το εξωτερικό και πως την επομένη θα συγκαλούσε τη βουλή, για να ανακηρύξει την ανεξαρτησία. Ο Ντενκτάς έθεσε την αντιπολίτευση ενώπιον του διλήμματος να συμμετέχει ή να μπει στο περιθώριο.
Μεταξύ των Τουρκοκυπρίων ηγετών που πήραν μέρος στη σύσκεψη ήταν και Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο Τουρκοκύπριος πολιτικός που από το 2005 μέχρι το 2010 ήταν ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων διαδεχόμενος τον Ντενκτάς και που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ιστορία του νησιού.
Ο αρθρογράφος της εφημερίδας «Ραντικάλ» Ερντάλ Γκιουβέν κυκλοφόρησε το 2009 ένα βιβλίο μέσα στο οποίο συμπεριέλαβε και συνεντεύξεις με τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ.
Σ΄αυτό ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ αναφέρεται και στην επεισοδιακή εκείνη νύκτα της 14ης Νοεμβρίου 1983, τότε που ο Ντενκτάς ” μάντρωσε ” τους Τουρκοκυπρίους πολιτικούς για να τους αναγγείλει ότι την επομένη θα ανακήρυσσε την Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου και όποιο κόμμα τολμούσε να αντιτεθεί θα κηρυσσόταν παράνομο.
Το κλίμα στις παραμονές της ανακήρυξης του ψευδοκράτους κατά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (ΡΤΚ), του κόμματος που τότε ήταν στην αντιπολίτευση ήταν φορτισμένο. Ο Ταλάτ το περιγράφει και αναφέρει τα εξής:
” Οι συζητήσεις ήταν έντονες. Το ΡΤΚ εξέδιδε απανωτές ανακοινώσεις και έλεγε ότι το ξεχωριστό κράτος συνιστά διχοτόμηση. Τα μεσάνυχτα της 14ης Νοεμβρίου 1983, κλήθηκε σε συνεδρίαση η Κεντρική Επιτροπή του ΡΤΚ. Πριν από τη συνεδρίαση ο Ντενκτάς τους είχε πει, αύριο θα ανακηρυχθεί η ανεξαρτησία της ΤΔΒΚ και θα κλείσει όποιο κόμμα αντιταχθεί στην ίδρυση του κράτους. Συζητούσαμε μέχρι τις πέντε το πρωί. Έγινε τελικά η ψηφοφορία και προέκυψε απόφαση έγκρισης της ανεξαρτησίας με μία ψήφο, με 14 ψήφους, έναντι 13. Εγώ φυσικά είχα ψηφίσει όχι, στις συνθήκες εκείνες.”
Όμως το ΡΤΚ ψήφισε ” ναι” τελικά ούτως ώστε να ελαχιστοποιήσει τις πιθανότητες πολιτικής του εξαφάνισης και να µπορέσει μελλοντικά να λειτουργήσει και στη νέα τάξη πραγµάτων που θα είχαν δημιουργηθεί στα κατεχόμενα.
Όταν ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ ” ανέλαβε ” πρόεδρος του ψευδοκράτους τα ξέχασε όλα και έγινε πιστός ακόλουθος της Άγκυρας.
Παρόµοιο σκηνικό επικράτησε και στο Κόμμα Κοινοτικής Απελευθέρωσης (ΚΚΑ). Ουσιαστικά, τα δύο αυτά κόµµατα προτίµησαν να αποδεχτούν την αποσχιστική ενέργεια µε το σκεπτικό ότι τουλάχιστον θα διασφάλιζαν την ύπαρξη τους και την προοπτική να δοθούν αγώνες στη συνέχεια. Χαρακτηριστικά επί τούτου είναι τα λόγια του ίδιου του Ντενκτάς στις 15 Νοεµβρίου 1983 στη σχετική συνεδρία της νοµοθετικής συνέλευσης όταν ανέφερε ότι κάποιοι σήµερα ψήφισαν µε το χέρι τους αλλά όχι µε την καρδιά τους.
Η παράνοµη ανακήρυξη εννοείται ότι έγινε σε πλήρη συντονισµό και µε την επίσηµη έγκριση του στρατιωτικού κατεστηµένου της Τουρκίας. Πολλοί Τούρκοι αξιωµατούχοι παραδέχθηκαν ότι ετοίµασαν από κοινού µε τον Ντενκτάς την ανακήρυξη του ψευδοκράτους, ενώ το γεγονός ότι ο ίδιος ο Ντενκτάς περίµενε την γραπτή οδηγία της Άγκυρας µέχρι και τη νύχτα της 14ης Νοεµβρίου, υπογραµµίζει ακριβώς την προέλευση και τους στόχους της ενέργειας αυτής.
Πράγματι στις 15 Νοεμβρίου 1983 με άκρα μυστικότητα η Βουλή του ψευδοκράτους και με προετοιμασίες που κανείς δεν κατάλαβε και δεν πήρε χαμπάρι, ανακήρυξε την ίδρυση της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βορείου Κύπρου”. Ο ισόβιος πρόεδρος μέχρι τότε, αρχηγός του Εκτελεστικού Γραφείου και αδιαμφισβήτητος ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Ραούφ Ντενκτάς , με μια απλή ανακοίνωση που επικυρώθηκε, προχώρησε στην ανακήρυξη του ψευδοκράτους με τα παρακάτω λόγια:
” Κάτω από το φως των πραγματικοτήτων και δυσκολιών των πιο πάνω πεποιθήσεων, ως μεταφραστές της αναπότρεπτης και νόμιμης επιθυμίας και βούλησης του τουρκοκυπριακού λαού, ανακηρύσσουμε ενώπιον της ιστορίας και ολόκληρης της ανθρωπότητας την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, ως ανεξάρτητου κράτους”.
Η ψευδοβουλή ψήφισε ομόφωνα ναι . Κανείς, ούτε οι πιο σκεπτικιστές, δεν τόλμησαν να αρνηθούν την πρόσκληση του Ντενκτάς. Και κάπως έτσι γεννήθηκε η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου όπως την είπαν αυτοί ή το ψευδοκράτος , όπως το λέμε εμείς και που η διεθνής κοινότητα δεν αναγνωρίζει. Σαράντα δύο χρόνια τώρα και ακόμα αγωνίζονται για αναγνώριση.
Μόνο η Τουρκία αναγνώρισε το ψευδοκράτος, ενώ χώρες που εκδήλωσαν σχετική πρόθεση, δεν το έκαναν μετά από διαμαρτυρίες της Κυπριακής Δημοκρατίας, αν και το Αζερμπαϊτζάν τα τελευταία χρόνια έχει συνάψει διπλωματικές σχέσεις. Ακόμη, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές απέσυραν την αναγνώριση τους, μετά την αποδοκιμαστική απόφαση 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τρεις μέρες μετά δηλαδή στις 18 Νοεμβρίου 1983.
Από τότε µέχρι και σήµερα το συγκεκριµένο ψήφισµα του Συµβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αποτελεί ένα από τα σηµαντικότερα χαρτιά , στην προσπάθεια θωράκισης της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας ενάντια στην προοπτική αναγνώρισης της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (Τ∆ΒΚ) και οριστικής διχοτόµησης της πατρίδας µας
Μετά την ανακήρυξη του ψευδοκράτους ο τότε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Σπύρος Κυπριανού σε δήλωση του ανέφερε :
” Αυτή η ενέργεια όχι μόνο περιπλέκει περαιτέρω το κυπριακό πρόβλημα αλλά καθιστά φανερό ότι στόχος της Τουρκικής πλευράς ήταν πάντοτε η δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων και η καλλιέργεια συνθηκών με σκοπό την απόσχιση της κατεχόμενης περιοχής από την Κυπριακή Δημοκρατία ” .
Τα χρόνια περάσανε , οι πρόεδροι αλλάζανε μα η πολιτική σταθερή. Οι εντολές δίνονταν και δίνονται από την Άγκυρα και ανεξάρτητα τι διατυμπάνιζαν ή διατυμπανίζουν προεκλογικά οι υποψήφιοι για να κερδίσουν τις εκλογές η πολιτική τους ήταν πάντα σταθερή. Διχοτόμηση και δημιουργία δύο κρατών στην Κύπρο, άσχετα με την ιδεολογία τους.
Ώσπου φτάσαμε στον Οκτώβριο του 2025, και λίγο πριν τις εκλογές, λίγες μόνο μέρες πριν τις προεδρικές εκλογές στο ψευδοκράτος την Τετάρτη, 15 Οκτωβρίου 2025 ο Ερσίν Τατάρ, βέβαιος για τη νίκη του στις επερχόμενες εκλογές πέρασε από τη ψευδοβουλή, το ψήφισμα για τα δύο κράτη με την πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών των συγκυβερνώντων κομμάτων και με αποχή των παρόντων βουλευτών του Ρεπουμπλικανικού Τουρκοκυπριακού Κόμματος ( ΡΤΚ) και των δύο ανεξάρτητων βουλευτριών. Μετά από πέντε και πλέον ώρες συζητήσεων εγκρίθηκε ένα ψήφισμα από τη ψευδοβουλή για τη στήριξη της λύσης δύο κρατών στη Κύπρο. Κατά την ψηφοφορία οι βουλευτές του ΡΤΚ μαζί και ο πρόεδρος του κόμματος, Τουφάν Ερχιουρμάν αποχώρησαν πριν την ψηφοφορία.
Την Κυριακή ,19 Οκτωβρίου 2025, ο Τουφάν Ερχιουρμάν , του Ρεπουμπλικανικού Τουρκοκυπριακού Κόμματος ( ΡΤΚ) εξελέγη Πρόεδρος με 63% των ψήφων και μάλιστα με μεγάλη διαφορά από τον Ερσίν Τατάρ από την πρώτη Κυριακή .
Ο Τουφάν Ερχιουρμάν προεκλογικά είχε ταχθεί υπέρ της επανέναρξης διαπραγματεύσεων με την Κυπριακή Δημοκρατία για επανένωση του νησιού σε ομοσπονδιακή βάση και δεν υιοθετεί τη λύση των δύο κρατών στο Κυπριακό και τάσσεται υπέρ των διαπραγματεύσεων.
Ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντα του στις 24 Οκτωβρίου 2025.
Δεν πέρασαν όμως και πολλές ημέρες και στις 29 Οκτωβρίου 2025 στις κυπριακές εφημερίδες διαβάζουμε από μια συνέντευξη του ότι ο νέος κατοχικός ηγέτης ανέλαβε και επίσημα καθήκοντα στα κατεχόμενα, δηλώνοντας πίστη στις αρχές του Ατατούρκ και στις υποχρεώσεις απέναντι στην Τουρκία. Ορκίστηκε πίστη στο ψευδοκράτος και στον λαό του.
Και η πρώτη δήλωση του νέου τουρκοκύπριου ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν μετά την εκλογή του. “Η Τουρκική Δημοκρατία είναι εγγυητής ολόκληρου του νησιού και έτσι θα παραμείνει”, και η πολιτική ισότητα αποτελεί για τον ίδιο “κόκκινη γραμμή”, προσθέτοντας πως δεν θα τη θέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Δεν χρειάστηκε και μεγάλη προσπάθεια για να αποδειχθεί πως ο νέος κατοχικός ηγέτης, δεν έχει καμία διαφορά από τους προηγούμενους σε ότι αφορά αυτό καθ’ αυτό το εθνικό θέμα της Κύπρου. Δηλαδή ακόμα δεν ξεκίνησε και βαδίζει στα χνάρια Τατάρ στο ψευδοκράτος, ενώ εμείς λέμε ότι δεν θέλουμε προστάτες.
Δηλαδή τι άλλαξε; Τι Ερσίν Τατάρ ο απελθών ηγέτης ,τι Τουφάν Ερχιουρμάν ο νέος. Και λένε ότι διαφέρουν και ιδεολογικά.
Θέλει ο Ερχιουρμάν από τον ΟΗΕ να τηρήσει τις δεσμεύσεις του κατά πως τον συμφέρει .
Και κλείνοντας τονίζει αυτό που κάποιοι πίστευαν ότι θα αλλάξει : “Κανένας πρόεδρός μας μέχρι σήμερα δεν έχει διεξαγάγει διαπραγματεύσεις χωρίς να συμβουλευθεί την Τουρκία. Δεν υπήρξε ούτε ένας”, είπε. Τόνισε ότι η πρώτη του επίσκεψη θα είναι στην Τουρκία, σύμφωνα με την παράδοση του κράτους της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, και ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών θα προχωρήσουν ακόμη περισσότερο.
Και συμπληρώνει απειλώντας (;) “Η Τουρκική Δημοκρατία, ο τουρκοκυπριακός λαός και η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου δεν μπορούν να αγνοηθούν. Ήμασταν πάντα εδώ, είμαστε εδώ και σήμερα, θα είμαστε εδώ και αύριο. Όσοι προσπαθούν να συμπεριφέρονται σαν να μην υπάρχουμε, αργά ή γρήγορα θα χάσουν”.
Εμείς όμως δεν πρέπει ξεχνάμε ότι το ψευδοκράτος είναι η μισή μας πατρίδα.
Συμπληρώνονται φέτος 42 χρόνια από τότε που δημιουργήθηκε αυτό το μόρφωμα, αυτό το έκτρωμα, στην καρδιά του Πενταδάκτυλου, Κάποτε ο Τούρκος Πρόεδρος ξεπερνώντας κάθε όριο, μας είπε : ” Δεν υπάρχει χώρα που να ονομάζεται Κύπρος” και ισχυρίσθηκε ότι ” η ελληνοκυπριακή διοίκηση είχε γίνει δεκτή στην Ευρωπαϊκή Ένωση για πολιτικούς λόγους και όχι επειδή ήταν εναρμονισμένη με τους ευρωπαϊκούς νόμους” . Και ακόμα ότι «υπάρχει βόρεια Κύπρος και μια πράσινη γραμμή μεταξύ της βόρειας και της νότιας Κύπρου”.
Σήμερα πιστεύει πάλι τα ίδια ; Θα πρέπει να συνεχίσουμε τον αγώνα μέχρι την επανένωση του νησιού μας, χωρίς προστάτες και χωρίς υποχωρήσεις που θα καταδικάζουν το μέλλον της μικρής μας πατρίδος. Καιρός πια να αποδεχθεί ότι δεν πρόκειται ποτέ να αποδεχθούμε τα τετελεσμένα της τουρκικής εισβολής και κατοχής.
Κάποιοι βιάστηκαν να πουν ότι κάτι αλλάζει στο νησί της Αφροδίτης πιστεύοντας ότι ο νέος ηγέτης των τουρκοκυπρίων Τουφάν Έρχιουρμαν θα είναι διαφορετικός από τον Ερσίν Τατάρ. Ακούσαμε και είδαμε τις πρώτες του δηλώσεις . Ας κάνουμε και λίγη υπομονή γιατί πολύ γρήγορα θα φανεί ποιός και τι είναι, τι σκοπεύει και τι θέλει.
