Μια ξεχωριστή εκδήλωση λόγου και τέχνης
πραγματοποιήθηκε στο Κοινωφελές
Ίδρυμα-Πνευματικό Κέντρο «Αιμίλιος Θεοχάρη Καλαϊτζίδης»
της Πολύνας Γ. Μπανά
Δικηγόρου, συγγραφέα,
Καλλιτεχνικής Διευθύντριας
του Ιδρύματος «ΑΙΜΙΛΙΟΣ Θ. ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΗΣ»
Την περασμένη εβδομάδα, διεξήχθη στην κεντρική αίθουσα εκδηλώσεων του Κοινωφελούς Ιδρύματος-Πνευματικού Κέντρου «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΘΕΟΧΑΡΗ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΗΣ», μία έξω από τα καθιερωμένα εκδήλωση, μία ιδιαίτερη βραδιά λόγου και τέχνης, την οποία συνδιοργάνωσαν το Ίδρυμα «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΘΕΟΧΑΡΗ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΗΣ» με τον πολιτιστικό φορέα της Περιφέρειάς μας, τη ΣΤΕΓΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με τη σύμπραξη, εν προκειμένω, και του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου. Αξίζει να σημειωθεί δε, ότι η εν λόγω βραδιά εγκαινίασε το νέο πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων και δράσεων του Ιδρύματος για την αμέσως επόμενη χρονική περίοδο, το οποίο αριθμεί δέκα (10) συνολικά διαφορετικές εκδηλώσεις και, συγχρόνως, εγκαινίασε αφενός τη συνεργασία μεταξύ του Ιδρύματος και της Στέγης Πολιτισμού, όπως εδώ και καιρό ήταν η κοινή βούληση των δύο φορέων και επεδίωκαν οι συνεχείς επαφές μεταξύ των καλλιτεχνικών διευθυντών τους, της υπογράφουσας και του κ. Πασχάλη Ξανθόπουλου και αφετέρου τη σύμπραξη του Ιδρύματος με το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου.
Η εκδήλωση, η οποία απαρτιζόταν από δύο διαδοχικά και αλληλένδετα μέρη, λόγου και ζωντανής μουσικής, αντίστοιχα, είχε ως κύριο μέρος τη διάλεξη που έδωσε η κα Αναστασία Σιώψη, Πρόεδρος και Καθηγήτρια του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, με το πρωτόγνωρο για τα δεδομένα της Δράμας θέμα “ΟΤΑΝ Η ΤΕΧΝΗ ΚΡΑΥΓΑΖΕΙ…”, το οποίο είχε ως αφετηρία και κεντρικό άξονα το διάσημο, αριστουργηματικό πίνακα Η ΚΡΑΥΓΗ του νορβηγού ζωγράφου Έντβαρτ Μουνκ.
Η κα Σιώψη έδωσε μία εξαιρετική διάλεξη, κατά την οποία ανέπτυξε, με εξόχως ελκυστικό και δεξιοτεχνικό τρόπο, το θέμα της, γεγονός το οποίο καταδεικνύει την από μέρους της εξειδικευμένη γνώση του αντικειμένου του καθώς και τη συσσωρευμένη εμπειρία της μπροστά σε ακροατήρια (και τα δύο εξ ορισμού συνάδουν με την ιδιότητα της πανεπιστημιακής καθηγήτριας που αυτή φέρει) και, βέβαια, το γνήσιο πάθος της για το εν λόγω αντικείμενο καθώς και τις επικοινωνιακή δεινότητα και μεταδοτικότητά της (τα οποία, σε καμία περίπτωση, δεν προεξοφλεί αποκλειστικά και μόνο η ως άνω ιδιότητα της πανεπιστημιακής καθηγήτριας). Κατά τη διάρκεια της διάλεξής της, προσέγγισε τις ευρύτερες επιρροές του πίνακα Η ΚΡΑΥΓΗ στη Δυτική τέχνη του 20ου αιώνα, εστιάζοντας, ειδικότερα, στον χώρο της μουσικής και της ζωγραφικής. Αναλυτικότερα, μας μίλησε για το κορυφαίο καλλιτεχνικό κίνημα του 20ου αιώνα, τον εξπρεσιονισμό, του οποίου πρόδρομος υπήρξε ο συγκεκριμένος πίνακας του Μουνκ, αναλύοντας τις θεμελιώδεις αρχές και τις κύριες επιδιώξεις του κινήματος και υπογραμμίζοντας, συγχρόνως, την αντίστιξη αυτών με εκείνες του προηγηθέντος, ομοίως κορυφαίου, κινήματος του ιμπρεσιονισμού αλλά και του συμβολισμού. Αναφέρθηκε, επίσης, στην εμφάνιση της ψυχανάλυσης και την καθοριστική επίδραση αυτής στην τέχνη, τόσο από άποψη προσέγγισης και ερμηνείας, όσο και από άποψη, πρωτίστως, επιτέλεσης.
Θα τολμούσα να σχολιάσω ότι η κα Σιώψη πήρε κυριολεκτικά από το χέρι τους παρισταμένους στην εκδήλωση και μας ξενάγησε, με τη γοητεία του περιεχομένου του λόγου της αλλά και της από μέρους της ιδιαίτερης έκφρασης αυτού καθώς και με τη συνοδεία του κατάλληλου οπτικοακουστικού υλικού, σε μία σειρά από εξπρεσιονιστικά, μουσικά και εικαστικά έργα του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, συνδέοντας, μεταξύ πολλών άλλων, την ΚΡΑΥΓΗ του Μουνκ με την ατονικότητα των μουσικών έργων του διάσημου συνθέτη Άρνολντ Σένμπεργκ, με την αριστουργηματική όπερα Βότσεκ του Άλμπαν Μπεργκ (μαθητή του Σένμπεργκ), με τις ξυλογραφίες του ζωγράφου και χαράκτη Έριχ Χέκελ, ιδρυτικού μέλους του περίφημου καλλιτεχνικού κινήματος Η ΓΕΦΥΡΑ, αλλά και, όσον αφορά στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, με το κίνημα της pop art και τον κύριο εκφραστή αυτού, τον Άντι Γουόρχολ, ο οποίος φιλοτέχνησε μία σειρά από μεταξοτυπίες της ΚΡΑΥΓΗΣ, με έντονα, ευνοήτως, χρώματα.
Τη διάλεξη της κας Σιώψη διαδέχθηκε το μουσικό μέρος της εκδήλωσης, το οποίο αποδείχθηκε μία πραγματική απόλαυση. Οι δύο βιολονίστες, κ. Σπύρος Γκικούτης, Καθηγητής βιολιού στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου και η κα Γρηγορία Παπαγεωργίου, φοιτήτρια του ως άνω ιδίου Τμήματος, ερμήνευσαν αγαπημένα έργα του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ και το ε-κ-π-λ-η-κ-τ-ι-κ-ό “Tango Eight” του Τζέρεμι Κοέν, μία σύνθεση του 2018 – μεταγραφή του κλασικού τάνγκο, με σπιρτάδα, σαγήνη αλλά και χιούμορ, ακόμη και ειρωνικό, σε επιμέρους σημεία και με ερμηνευτικές απαιτήσεις τέτοιες που, κάποια στιγμή, το βλέμμα μας δεν προλάβαινε ν’ ακολουθήσει τις αστραπιαίες κινήσεις του δοξαριού πάνω στις χορδές του βιολιού.
Καταλήγοντας και όπως είναι ήδη προφανές απ’ όλα τα προεκτεθέντα, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η διάλεξη της κας Σιώψη διεύρυνε τους ορίζοντες ημών των παρισταμένων και, συγχρόνως, να «κραυγάσω», ίσως με την ίδια υπαρξιακή αγωνία που τόσο καθηλωτικά αποτυπώνει και εκπέμπει ο ίδιος ο πίνακας Η ΚΡΑΥΓΗ, ότι έχουμε επιτακτική ανάγκη (και, για την ακρίβεια, λαχτάρα) από εκδηλώσεις, όπως η συγκεκριμένη, οι οποίες θα μας τροφοδοτούν με νέα, πνευματικά και καλλιτεχνικά ερεθίσματα, ούτως ώστε να μην αποχωρούμε, ως συνήθως, από μία ακόμη εκδήλωση με το γνωστό σε όλους αίσθημα του μάταιου και του -εις τη νιοστήν- deja vu (ή/και deja ecoute΄), αλλά μ΄ ένα γνήσιο αίσθημα ανάτασης που όλοι δικαιούμαστε και (θα) αισθανόμαστε, όταν συμμετέχουμε και βιώνουμε μία πρωτόγνωρη και πνευματικά ερεθιστική εμπειρία.
Εν ολίγοις, η εν λόγω εκδήλωση λόγου και τέχνης μας χάρισε μία πολύτιμη, πνευματική και καλλιτεχνική εμπειρία που θα μείνει ανεξίτηλα χαραγμένη στη μνήμη μας, ενώ, συγχρόνως, έθεσε τις ιδανικότερες βάσεις για μία περαιτέρω γόνιμη και μόνιμη συνεργασία του Ιδρύματος «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΘΕΟΧΑΡΗ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΗΣ», τόσο με τη ΣΤΕΓΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, όσο και με το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, η οποία, με βεβαιότητα, θα ακολουθήσει και πολλαπλώς ευδοκιμήσει..
