Ο ιατρός και δρομέας Στ. Αράπογλου μιλάει στον «Π.Τ.»
Ο Στ. Αράπογλου διατρέχει τη Γραμμή
Μεταξά και ενοποιεί τα 21 Οχυρά
Από το Νυμφαίο μέσω του Λίσσε στο Οχυρό Μπέλες με τη στήριξη του Δήμου Νευροκοπίου
Στόχος ζωής το προσκλητήριο των 711 νεκρών και αγνοουμένων από τις Μάχες των Οχυρών
Του Θανάση Πολυμένη
ΟΠΩΣ ΗΔΗ δημοσιεύαμε και στη χθεσινή έκδοση του «Π.Τ.» αλλά και παλαιότερα, σήμερα Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου και ώρα 10.00, στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας, πραγματοποιείται ημερίδα με θέμα: «Οχυρωματική Γραμμή Μεταξά, από το 1936 στο 2026. Ιστορική προσέγγιση και προοπτικές ανάδειξης».
Η ημερίδα πραγματοποιείται από την Εταιρεία Μελέτης Οχυρωματικής Γραμμής Μεταξύ 1936 – 1941 (ΑΜΚΕ Γοργύρα) και το Δήμο Κ. Νευροκοπίου.
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα θα έχει η παρέμβαση του ιατρού Στέργιου Αράπογλου, ο οποίος το 2023 διένυσε μια ιστορική διαδρομή 3.000 χιλιομέτρων, τρέχοντας από τον Έβρο έως την Κρήτη, τιμώντας με αυτόν τον τρόπο τη μνήμη των θυμάτων των ναζιστικών θηριωδιών στην Ελλάδα. Τότε μάλιστα, ο «Π.Τ.» είχε επίσης δημοσιεύσει και μια συνέντευξη μαζί του. Στην ημερίδα θα γίνει και η επίσημη ανακοίνωση της διαδρομής.
21 Οχυρά και 2 Πολυβολεία
Η εκκίνηση θα γίνει από το Οχυρό της Νυμφαίας και με τη σειρά ακολουθούν: Εχίνος Μπαρτίσεβα, Άγιος Νικόλαος, Καστίλο, Πυραμιδοειδές, Λίσσε, Ντάσαβλη, Παρταλούσκα, Περιθώρι, Μαλιάγκα, Μπαμπαζώρα, Περσέκ, Κάλη, Καρατάς, Ρούπελ, Παληουριώνες, Αρπαλούκι, Κέλκαγια, Ιστίμπεη, Παπαδοπούλα, Πολυβολείο 8, Πολυβολείο 9 όπου και ο τερματισμός.
«Διατρέχοντας τη Γραμμή Μεταξά»
Ο «Π.Τ.» μίλησε με τον ιατρό Στέργιο Αράπογλου, ο οποίος έδωσε σημαντικά στοιχεία, όπως το ποια θα είναι η διαδρομή, αλλά και πώς ξεκίνησε όλη αυτή η ιδέα να διασχίσει τη Γραμμή Μεταξά.
Ο Στέργιος Αράπογλου, στις 3 Οκτωβρίου θα ξεκινήσει την υλοποίηση ενός δρομικού εγχειρήματος με τίτλο «Διατρέχοντας τη Γραμμή Μεταξά». Εκκίνηση θα δοθεί από το Οχυρό Νυμφαίας στο νομό Ροδόπης και ο τερματισμός θα γίνει στο Πολυβολείο 9, στο όρος Μπέλλες, πάνω από το χωριό Άνω Πορόια του Νομού Σερρών.
Το συνολικό μήκος της διαδρομής προσεγγίζει τα 520 χλμ., και θα γίνει διέλευση από το σύνολο των 21 Οχυρών της Γραμμής Μεταξά στην ελληνοβουλγαρική μεθόριο. Σε κάθε Οχυρό θα γίνεται σύντομη ιστορική αναφορά στην κατασκευή και την αποστολή του, καθώς και τη δράση του κατά τη γερμανική εισβολή της 6ης Απριλίου 1941. Κυρίως, όμως, θα γίνεται προσκλητήριο πεσόντων και αγνοουμένων για όσους θυσιάστηκαν στη Μάχη των Οχυρών.
Σκοπός του εγχειρήματος είναι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης, η ανάδειξη της «Γραμμής Μεταξά» ως το σημαντικότερο τεχνικό και οχυρωματικό έργο του 20ου αιώνα στην Ελλάδα, καθώς και η αποσαφήνιση της αρχικής αποστολής του. Μάλιστα, μέσω της εφαρμογής Livetrack24 θα είναι δυνατή η παρακολούθηση του γεωγραφικού στίγματος του δρομέα σε ζωντανό χρόνο.
Μετά τον τερματισμό της διαδρομής στο όρος Μπέλλες, θα πραγματοποιηθεί στην πλατεία των Άνω Ποροΐων, μπροστά στην προτομή του ήρωα Δημητρίου Ίτσιου, επιμνημόσυνη δέηση και αποτίμηση του συνολικού εγχειρήματος, το οποίο θα υλοποιηθεί με προσωπικά έξοδα του δρομέα.
Αυτό είναι ένα σύντομο ιστορικό για το όλο εγχείρημα, το οποίο γίνεται με την σημαντική στήριξη του Δήμου Κάτω Νευροκοπίου Δράμας, του Δήμου Σιντική Σερρών, του Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Ποροΐων και των Συνδέσμων Εφέδρων Αξιωματικών Νομών Σερρών, Δράμας, Ξάνθης και Ροδόπης.
Η ενοποίηση των Οχυρών και η αναφορά των ηρώων!
Αναλυτικότερα και μιλώντας στον «Π.Τ.» ο κ. Αράπογλου, σημειώνει: «Είναι μια διαδρομή που έχω σχεδιάσει, ουσιαστικά για να ενοποιήσω και τα 21 Οχυρά της Γραμμής Μεταξά. Στόχος είναι να ξεκινήσω από το ανατολικότερο και τελευταίο Οχυρό που βρίσκεται στο Νυμφαίο Ροδόπης. Και μέσα σε 16 μέρες σταδιακά, θα περάσω και από τα 21 Οχυρά για να καταλήξω στα Άνω Πορόια».
Όπως τονίζει, «τελευταία ημέρα θα είναι η Κυριακή 18 Οκτωβρίου, όπου εκεί θα γίνει μια λιτή εκδήλωση, με επιμνημόσυνη δέηση για τους πεσόντες και τους αγνοούμενους».
Διευκρινίζει στο σημείο αυτό, ότι, σε κάθε Οχυρό, θα γίνεται πλήρη αναφορά των νεκρών αλλά και των αγνοούμενων κατά τις περιόδους των μαχών, «κάτι που για εμένα είναι στόχος ζωής. Θέλω να ακουστούν όλα τα ονόματα των ανθρώπων που έπεσαν εκεί, με αναφορές για το πότε γεννήθηκαν την καταγωγή τους και όσα έχουμε συγκεντρώσει γι’ αυτούς, όπως και μια συνοπτική ιστορία για το κάθε Οχυρό. Το πότε κατασκευάστηκε, ποια ήταν η αποστολή του, πώς ήταν επανδρωμένο και τι έγινε κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής εκείνες τις τέσσερις ημέρες, απ’ τις 6 μέχρι τις 10 Απριλίου του 1941».
Ιδιαίτερα σημειώνει ακόμα, ότι, «κυρίως όμως θέλω να αναφερθώ στους πολεμιστές, στους ήρωες που ήρθαν από κάθε γωνιά της Ελλάδας – υποθέτω χωρίς να γνωρίζουν πού ακριβώς βρίσκονται. Και παρ’ όλα αυτά, δεν φοβήθηκαν και στάθηκαν απέναντι στη μεγαλύτερη πολεμική μηχανή εκείνης της εποχής. Γνωρίζοντας το αποτέλεσμα, πιθανότατα κατ’ εμέ, λειτούργησε κάποια κυτταρική, γονιδιακή μνήμη του γένους των Ελλήνων και στάθηκαν, πολεμήσαν ηρωικά, έγραψαν χρυσές σελίδες δόξης και άφησαν τη ζωή τους εκεί ψηλά».
Ερωτώμενος σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει, πόσοι ήταν στο σύνολό τους οι άνθρωποι που πολέμησαν εκεί, λέει ότι ήταν 597 άνθρωποι και οι αγνοούμενοι – μέχρι και σήμερα – στους 114. Συνολικά 711 άνθρωποι που υπερασπίστηκαν την πατρίδα.
Η διαδρομή και η εγκατάλειψη
Ερωτώμενος για τη διαδρομή, αν θα γίνει μέσα από μονοπάτια ή άλλες οδούς, ο κ. Αράπογλου εξηγεί: «Η επιλογή που γινόταν τότε από το Επιτελείο του Ιωάννη Μεταξά που είχε αναλάβει το Φρούριο Θεσσαλονίκης να σχεδιάσει τα Οχυρά, γινόταν με συγκεκριμένα κριτήρια. Γι’ αυτό και τα περισσότερα είναι σε πολύ προσεκτικά και επιλεγμένα σημεία. Τώρα, το να πάρεις να τα ενοποιήσεις αυτά και να τα κάνεις μια ενιαία διαδρομή, είναι κάτι πολύ σύνθετο και ιδιαίτερα δύσκολο. Εγώ έκανα κατόπτευση όλης της διαδρομής, πήγα και περπάτησα τα περισσότερα».
Όπως εξηγεί, «πολλά από αυτά είναι έτσι, επειδή είναι εγκαταλειμμένα τα μονοπάτια, έχουν αφεθεί στην τύχη τους και η προσέγγισή τους είναι αρκετά δύσκολη. Είναι βέβαια συγκινητικό να βλέπεις μια χειροπιαστή, ζωντανή ιστορία μόλις πριν από 80 χρόνια μπροστά σου».
Σημειώνει ακόμα ότι, «σε κάποια σημεία τα μονοπάτια έχουν χαθεί, υπάρχει πολλή βλάστηση, πεσμένοι κορμοί δέντρων. Για παράδειγμα στο Μπέλες, τις τελευταίες μέρες που έκανα κατόπτευση, υπάρχουν πάρα πολλοί πεσμένοι κορμοί δέντρων, πιθανότατα τώρα από κεραυνούς και από διάφορα άλλα φυσικά αίτια και αναγκαστικά δεν μπορείς να πας από το μονοπάτι που οδηγεί από το ένα σημείο στο άλλο».
Δίνοντας περισσότερα στοιχεία, επισημαίνει ότι «ήταν στρατιωτικά μονοπάτια, τα οποία μεταπολεμικά ορισμένα συντηρήθηκαν αν και όχι όλα. Κι αυτό επειδή ορισμένα απ’ αυτά χρησιμοποιούνταν ακόμα από στρατιωτικά οχήματα, πατημένα και δουλευόντουσαν. Από τότε όμως που εγκαταλείφθηκαν, η εικόνα τους σήμερα είναι τραγική».
Η μεγάλη διαδρομή του Ολοκαυτώματος
Ο Στ. Αράπογλου, είναι ο άνθρωπος που έχει κάνει μια μεγάλη διαδρομή σε όλη την Ελλάδα το 2023, περνώντας από όλα τα Μνημεία Ολοκαυτωμάτων. Από τον Έβρο μέχρι την Κρήτη, μια διαδρομή 3.000 χλμ. Ερωτώμενος για το πώς αποφάσισε τώρα να κάνει αυτή τη διαδρομή της ενοποίησης των Οχυρών της Γραμμής Μεταξά, εξηγεί στον «Π.Τ.»:
«Το 2022, κάνοντας την κατόπτευση τότε των ελληνικών ολοκαυτωμάτων, του εγχειρήματος που είχα υλοποιήσει το 2023, ένα χρόνο αργότερα, πέρασα και από το οχυρό Ρούπελ. Εκεί συνάντησα τον φίλο μου πλέον, τον Νίκο Γκιρμπάτση (σ.σ. πρόεδρος της ΑΜΚΕ Γοργύρα), ιστορικό ερευνητή και συζητώντας εκεί, του είπα ότι όταν τελειώσω με το καλό το εγχείρημα των ελληνικών ολοκαυτωμάτων, μια διαδρομή 3.000 χιλιομέτρων σε 50 ημέρες, όπου πέρασα από 62 μνημεία ολοκαυτωμάτων σε ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη, του είπα ότι σκεφτόμουν να ενοποιήσω σε μια ενιαία γραμμή όλα τα Οχυρά και να τρέξω, δίνοντας όμως ένα ιδιαίτερο κοινωνικό μήνυμα».
Όπως εξηγεί, «δουλεύοντας όλο αυτό το θέμα, σκέφτηκα ότι εκείνα τα χρόνια, μικρά παιδιά είχαν έρθει από κάθε γωνιά της Ελλάδας να υπηρετήσουν την πατρίδα και τελικά δεν επέστρεψαν ποτέ πίσω. Και αυτό με συγκίνησε ιδιαίτερα, καθώς όλοι αυτοί άφησαν πίσω γονείς, συζύγους, κάποιοι ήταν πατέρες, αδέρφια, συγγενείς. Πολλοί απ’ αυτούς είναι και σήμερα αγνοούμενοι. Γι’ αυτό και σκέφτηκα να επικεντρωθώ περισσότερο στην ανάδειξη του ανθρώπινου στοιχείου, δηλαδή ποιοι ήταν αυτοί, πώς λεγόντουσαν. Θεωρώ ότι σήμερα αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο, γιατί όλοι αυτοί ήταν άνθρωποι σας κι εμάς. Κι αυτή είναι η αλήθεια. Όλοι αυτοί, βγήκαν από κάποιες οικογένειες, με κάποιες αρχές και αξίες που τους έκαναν να πολεμήσουν ηρωικά και να δώσουν της ζωή του για την πατρίδα, χωρίς να το σκεφτούν».
Ο θεσμός της οικογένειας και το δημογραφικό
Όλη αυτή την κατάσταση, ο κ. Αράπογλου τη συνδυάζει σήμερα με το θεσμό της οικογένειας «που βάλλεται» όπως λέει, αλλά και το δημογραφικό «ένα πρόβλημα της πατρίδας μας».
Όπως σημειώνει, «κάνω μια αντιπαραβολή, τι θα συνέβαινε σήμερα, όταν ο θεσμός της οικογένειας βάλλεται όπως και άλλα θέματα τόσο σοβαρά. Είναι ένα μήνυμα σημαντικό για τη σημερινή εποχή. Τι θα μπορούσε να συμβεί σήμερα, γιατί όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά. Σήμερα μεταξύ άλλων, προσπαθούμε να αποφύγουμε ακόμα και τη στράτευση με διάφορα τεχνάσματα».
Διευκρινίζει πάντως ότι, όλα αυτά που κάνει, τα κάνει με δικά του έξοδα και χωρίς κανένα απολύτως χορηγό. «Όλο αυτό που κάνω, θέλω να το προσφέρω προς την πατρίδα και είναι το ελάχιστο που μπορώ να κάνω».
